U opent de site waarop u al maanden speelt, en de startpagina ziet er anders uit. Een bericht kondigt aan dat de dienst stopt. Uw saldo staat nog altijd in uw account.
Het eerste wat u dan leest, op zowat elke site die over de Belgische markt schrijft, is dat een vergunde operator een waarborg van 250 000 euro heeft gestort. Dat cijfer stelt gerust. Het klopt ook, en het gaat niet over u.
Ik las wat de wet werkelijk bepaalt, artikel per artikel, en wat de algemene voorwaarden van de zeven operatoren die ik onderzocht erover zeggen. Dit is wat ik vond, en vooral wat ik niet vond. De sites zelf staan bij de vergunde online casino’s die ik doorneem.
Wat de waarborg van 250 000 euro werkelijk dekt
Artikel 71 van de kansspelwet laat weinig ruimte. De waarborg dient om de niet-betaling te dekken van de kosten en uitgaven bedoeld in de artikelen 19 en 72. Hij wordt gestort bij de Deposito- en Consignatiekas, uiterlijk vijf dagen vóór de start van de spelverrichtingen.
Blijft de vraag over welke kosten het gaat. Artikel 19 antwoordt: de installatie-, personeels- en werkingskosten van de Kansspelcommissie, volledig ten laste van de vergunninghouders. Dat geld voedt een fonds van de Commissie, op de begroting van de federale overheidsdienst Economie.
Het vervolg van artikel 71 maakt het nog duidelijker. Bij niet-betaling heeft de Commissie het recht de bijdragen die haar toekomen op de waarborg af te nemen. En wordt de waarborg ontoereikend, dan moet de operator hem binnen de vijf dagen aanvullen, zo niet wordt zijn vergunning geschorst. Met andere woorden: die storting waarborgt dat de toezichthouder betaald wordt.
Acht bedragen die tonen waarvoor die storting dient
De tabel van de waarborgen leest beter dan om het even welke uitleg.
| Vergunning | Wat ze toelaat | Waarborg |
|---|---|---|
| A | Casino | 250 000 € |
| A+ | Hetzelfde casino, online | 250 000 € |
| B | Speelautomatenhal | 75 000 € |
| B+ | Dezelfde hal, online | 75 000 € |
| E | Leverancier van spellen en platformen | 25 000 €, of 12 500 € per schijf van 50 toestellen |
| F1 | Organisator van weddenschappen | 10 000 € |
| F1+ | Dezelfde weddenschappen, online | 75 000 € |
| F1P | Weddenschappen op paardenrennen | 0 € |
Twee regels springen eruit. Een organisator van weddenschappen stort 10 000 euro voor zijn fysieke activiteit en 75 000 voor diezelfde activiteit online: de wetgever gaat er wel degelijk van uit dat online meer op het spel zet. En een vergunning kan nul euro waarborgen, zoals die voor weddenschappen op paardenrennen.
Een bedrag van nul zou nergens op slaan als de waarborg het risico voor de spelers zou meten. Het slaat wel ergens op als hij meet wat de operator aan de administratie verschuldigd is. Onder de sites die ik doornam, valt er één onder een A+-vergunning, en dat is de enige houder van een A+ die ik onderzocht.
Intrekking, schorsing of einde termijn: drie verschillende uitgangen
Een vergunning kan op drie manieren verdwijnen, en die lijken niet op elkaar.
De Commissie kan, bij gemotiveerde beslissing, een waarschuwing geven, de vergunning voor een bepaalde periode schorsen of intrekken, en de uitbating van bepaalde spellen verbieden. De operator wordt per aangetekende brief uitgenodigd om binnen dertig dagen zijn verweermiddelen voor te leggen, schriftelijk of mondeling, en mag zich laten bijstaan. Daarna beraadslaagt de Commissie binnen een termijn van twee maanden.
De rechter van zijn kant kan de definitieve of tijdelijke sluiting van de inrichting bevelen. In dat geval heeft de Commissie geen keuze meer: zij is verplicht de betrokken vergunning in te trekken. Ten slotte kan een vergunning gewoon aflopen. Voor een onlinesite is dat het vaakst het geval, want een onlinevergunning heeft geen eigen kalender: ze volgt die van de fysieke inrichting waaraan ze gekoppeld is. Dat is het verschil tussen een vergunning en haar online verlengstuk, en het verklaart waarom een site soms verdwijnt zonder het minste incident. De data staan in het register, op welke datum elke vergunning werd toegekend.
De solvabiliteit van 40 %, de enige belofte aan de speler
Er bestaat nochtans één bepaling die uitdrukkelijk over het betalen van spelers gaat. Ze staat niet in de wet, maar in het koninklijk besluit van 21 juni 2011 over de kwalitatieve voorwaarden voor aanvullende vergunningen, waarvan artikel 3 op één regel past: de aanvrager levert het bewijs dat hij over een solvabiliteit van 40 % beschikt.
Het verslag aan de Koning bij dat besluit geeft de reden zonder omwegen: de solvabiliteit van de aanvrager is belangrijk omdat de spelers de zekerheid moet worden gegeven dat zij betaald kunnen worden. En daarom wordt er ook meer geëist van een onlineuitbater dan van een uitbater in de echte wereld.
Die verhouding wordt gecontroleerd op het ogenblik van de aanvraag. Geen enkele tekst verplicht overigens om het geld van de spelers gescheiden te houden van de bedrijfsmiddelen: de wet vraagt enkel een gedetailleerd plan over de veiligheid van de betalingsverrichtingen tussen uitbater en speler.
Wat de Raad van State vóór de publicatie schreef
Datzelfde besluit werd aan de Raad van State voorgelegd, die in januari 2011 advies uitbracht. Hij bleef niet bij vormopmerkingen.
De Raad oordeelde dat de tekst in gebreke bleef de wettelijke machtiging uit te voeren, dat hij zich voor de meeste voorwaarden beperkte tot de bepaling dat de aanvrager zou aangeven wat hij zal doen om er te geraken, en dat hij dus herzien en aangevuld moest worden. Over artikel 3 past de opmerking in één zin: het begrip solvabiliteit van 40 % moet worden gepreciseerd.
Het besluit werd ongewijzigd gepubliceerd, in juni 2011, en het geldt nog altijd.
Wanneer een casino sluit, wat gebeurt er dan met uw saldo?
De wet weet perfect geld naar een speler te laten terugvloeien wanneer ze dat wil. Artikel 15/3 toont het: stelt de Commissie vast dat een speler heeft kunnen spelen zonder dat zijn leeftijd werd gecontroleerd, dan kan zij beslissen dat de volledige inzet aan die speler toekomt.
Voor een spelersrekening bij een operator die ermee ophoudt, bestaat geen enkele vergelijkbare bepaling. Geen waarborgfonds, geen voorrangsorde, geen termijn om de rekening leeg te maken.
Aan de contractzijde heerst dezelfde stilte. De algemene voorwaarden van de zeven operatoren die ik onderzocht, regelen allemaal het einde van de relatie op initiatief van de speler of van de operator, en geen enkele voorziet het verdwijnen van de operator zelf. Drie ervan behouden zich zelfs voor wat op de rekening overblijft in te houden, ter dekking van administratieve kosten of van een eventuele schade. Op een site zonder Belgische vergunning stelt de vraag zich zelfs niet: elders legde ik uit wat een Maltese of Curaçaose vergunning waard is. En om te weten wie de site waarop u speelt werkelijk uitbaat, de groepen die meerdere vergunningen bezitten.
Waar de informatie in dit artikel vandaan komt, en wat dit artikel niet is
Openbare teksten, met hun nummer erbij. Alles wat u hier leest, komt uit de kansspelwet in haar gecoördineerde versie, uit een koninklijk besluit en zijn verslag aan de Koning, uit een advies van de Raad van State, en uit de algemene voorwaarden die de operatoren zelf op hun site publiceren. Elke verwijzing staat onderaan, zodat u de bron kunt nalezen zonder langs mij te passeren.
Geen extern advies. De Kansspelcommissie werd niet geraadpleegd, heeft dit artikel niet nagelezen en is er op geen enkele manier bij betrokken. Geen jurist, geen advocatenkantoor en geen operator werd om input gevraagd. De analyses hierna engageren enkel mezelf.
Dit is geen juridisch advies. Ik ben geen jurist. Ik beschrijf wat teksten op de vermelde datum zeggen; ik zeg niet wat een rechtbank in een concreet geval zou beslissen, en ik spreek me niet uit over de geldigheid van de vermelde clausules. Voor een persoonlijke situatie kan enkel een advocaat of de bevoegde ombudsdienst antwoorden.
Geen enkele beschuldiging. De vermelde operatoren beschikken over een geldige Belgische vergunning. De besproken clausules worden weergegeven naar hun betekenis, zoals ze bij de opname in hun algemene voorwaarden stonden; een operator kan ze op elk moment wijzigen. Stelt u een onjuistheid vast, schrijf me: ik corrigeer op stuk en dateer de correctie.
Vergunning ingetrokken: uw vragen
Kan ik mijn saldo recupereren uit de gestorte waarborg?
Niets in de wet voorziet dat. De waarborg van artikel 71 dient om de bijdragen aan de Commissie te dekken, en het is zij die daarop kan afnemen wat haar toekomt. Geen enkele tekst opent die storting voor spelers.
Tot wie kan ik me richten bij een geschil met een operator?
De wet wijst een aanspreekpunt aan dat weinig spelers kennen: de Ombudsdienst voor de Consument, die de vragen tot buitengerechtelijke regeling van een consumentengeschil in verband met kansspelen ontvangt en behandelt. Gaat het om een inbreuk op de wet, dan bezorgt die dienst de vraag aan de Commissie.
Kan een operator de intrekking van zijn vergunning aanvechten?
De wet organiseert een beroep bij de rechtbank van eerste aanleg voor de administratieve geldboetes, met schorsende werking. Beslissingen over de vergunningen zelf worden aangevochten bij de Raad van State, waar al meerdere beroepen tegen beslissingen van de Commissie zijn ingesteld.
Is een geblokkeerde site een site die zijn vergunning verloor?
Nee, integendeel. De Commissie houdt een lijst bij van adressen van sites die in België kansspelen aanbieden zonder vergunning, en die adressen gaan naar de internetproviders om geblokkeerd te worden. Een geblokkeerde site heeft dus nooit een Belgische vergunning gehad.
Hoe ken ik de vervaldatum van de vergunning van mijn site?
Ze staat in het openbare register van de Commissie, die de lijst van afgeleverde aanvullende vergunningen bijhoudt. Dat is de enige manier om te weten hoelang een site toegelaten blijft, want die duur volgt die van de fysieke vergunning.
Bronnen en beperkingen
- Wet van 7 mei 1999 op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers, officieuze coördinatie gepubliceerd door de Kansspelcommissie: artikelen 8/1, 9, 15/2, 15/3, 15/4, 15/6, 19, 43/8, 68 en 71
- Wet van 10 januari 2010 tot wijziging van de wetgeving inzake kansspelen, artikel 44, dat de bedragen van de waarborgen in euro vastlegde
- Koninklijk besluit van 21 juni 2011 betreffende de kwalitatieve voorwaarden waaraan de aanvrager van een aanvullende vergunning moet voldoen, artikelen 3 en 4, en het verslag aan de Koning
- Advies 49.082/2 van de afdeling wetgeving van de Raad van State, 12 januari 2011
- Algemene voorwaarden van de zeven onderzochte operatoren, opgenomen in september 2026
Drie beperkingen: in dit artikel is geen enkel geval van een verdwenen Belgische vergunde operator gedocumenteerd, bij gebrek aan openbaar precedent; de bedragen zijn die van de gecoördineerde versie op het ogenblik van de opname, en de Koning kan ze bij besluit wijzigen; en ten slotte beschrijf ik teksten, ik spreek me niet uit over wat een rechter in een concreet geval zou beslissen.
Dit artikel heeft een algemene informatieve waarde en vormt geen juridisch advies, noch een aanbeveling om op een bepaalde site te spelen of niet te spelen. De vermelde teksten kunnen na de opname wijzigen; bij een geschil telt enkel de versie die gold op het ogenblik van de feiten.
Nog een praktische slotnoot: de vervaldatum van een vergunning leest u in het register, en dat is de eerste reflex voor u ergens een account opent. Ik werkte uit hoe ik controleer of een operator in orde is, controle per controle.
